Kaside

Kaside ve Yapısı

Belirli bir amaçla (övgü, yergi, dini konular) yazılan, beyit sayısı 33 ile 99 arasında değişen uzun şiirlerdir. Gazel gibi aa-ba-ca şeklinde uyaklanır.

Kaside’nin Teknik Bölümleri

  1. Nesib/Teşbib: Tasvir bölümü (Bahar, kış, ramazan vb.).
  2. Girizgâh: Asıl konuya geçişi sağlayan basamak beyti.
  3. Medhiye: Övülen kişinin niteliklerinin anlatıldığı asıl bölüm.
  4. Tegazzül: Kasidenin içinde yer alan aynı vezinli gazel.
  5. Fahriye: Şairin kendi ustalığını övdüğü bölüm.
  6. Dua: Övülen kişiye iyi dileklerin sunulduğu bitiş.
Nef’î’den Bir Örnek:

Bahar Kasidesi
Esdi nesîm-i nev-bahâr açıldı güller subh-dem
Açsın bizim de gönlümüz sâkî meded sun Câm-ı Cem

- Sponsorlu Bağlantı -

Erdi yine ürd-i behişt oldu hava anber-sirişt
Âlem behişt-ender-behişt her kûşe bir bâğ-ı İrem

Gül devri ayş eyyâmıdır zevk u safâ hengâmıdır
Âşıkların günüdür bu mevsim-i ferhunde-dem

Dönsün yine peymâneler olsun tehî hum-hâneler
Raks eylesin mestâneler mutrıbler et sürece nagam

Bu demde kim şâm u seher meyhâne bâğa reşk eder
Mest olsa dilber sevse ger ma’zûrdur şeyhu’l-Harem

Yâ neylesin bî-çâreler âlüfteler âvâreler
Sâgar sunar meh-pâreler nûş etmemek olur sitem

- Sponsorlu Bağlantı -

Yâr ola câm-ı Cem ola böyle dem-i hurrem ola
Ârif odur bu dem ola ayş u tarabla mugtenem.

꘎ ꘎ ꘎

Zevkı o rind eyler tamâm kim tuta mest ü şâd kâm
Bir yaşlı câm-ı lâle-fâm bir elde zülf-i ham-be-ham

Lütf eyle sâkî nâzı ko mey sun ki kalmaz böyle bu
Dolsun sürâhî vü sebû boş yerlerin peymâne kenarı

Onun nev-resîde şâh-ı gül aldı eline câm-ı mül
Lütf et açıl dahi gül ey serv-i kadd-i gonca-fem

Bu dürd ü bu sâfî deme dönsün piyâle gam yeme
Kânûn-ı devr-i dâime uy sen de mey sun dem-be-dem

Meydir mihekk-i âşıkân âşûb-ı dil-ârâm-ı cân
Sermâye-i pîr-i mugân pîrâye-i bezm-i sanem

- Sponsorlu Bağlantı -

Mey âkili irşâd eder âşıkları dil-şâd eder
Seyle verir berbâd eder dillerde koymaz gerd-i gam

Mey âteş-i seyyâleder mînâ kadehle lâledir
Yâ gonca-i pür-jâledir açmış nesîm-i subh-dem

Sâkî memed mey sun bize câm-ı Cem ü anahtar sun bize
Rıtl-ı pey-â-pey sun bize gitsin gönüllerden elem

Biz âşık-ı âzâdeyiz ammâ esîr-i bâdeyiz
Âlüfteyiz dil-dâdeyiz bizden dirîg etme kerem

Bir cam güneş Allâh içün bir kâse de ol mah içün
Tâ medh-i şâhenşâh içün alem ele levh u kalem

O âfitâb-ı saltanat ol şehsüvâr-ı memleket
Cem-bezm ü Hâtem-mekremet memdûh-ı esnâf-ı ümem

Ablak-süvâr-ı rûzgâr-âşûb-ı Rûm u Zengbâr
Leşker-şikâr-ı kâm-kâr Behrâm-ı Âferîdûn-alem

Pîrâye-i mülk ü milel sermâye-i dîn ü düvel
K’olmuş nasîbi tâ ezel tâc-ı Ferîdûn taht-ı Cem

Hâkân-ı Osmânî-neseb kim münderic zâtında hep
İslâm-ı Fârûk-ı Arab ikbâl-i Pervîz-i Acem

M Murat Güven

M Murat Güven

Makale Yazarımız

Scroll to Top