Farklı bir anlayışa sahip, batı tarzı okulları bitiren ve yabancı dil bilen yeni bir bürokrat türü ortaya çıkmıştır. Bu yeni bürokratlar, İstanbul’daki yabancı elçilerle ilişki içindeydiler, bu da yabancıların Osmanlı Devleti’nin içişlerine karışmasını kolaylaştırmıştır.
Tanzimat Fermanı ile devlet ile toplum ilişkilerinde yeni düzenlemeler yapılmış, halka yeni hak ve güvenceler verilmiş ve padişahın yetkileri sınırlandırılmıştır.
Islahat Fermanıyla Müslim-Gayrimüslim halk, din ve ırk ayrımı gözetilmeksizin kaynaştırılmaya çalışılmıştı r.
19.yüzyılda toprak kayıpları nedeniyle Osmanlı genel nüfusu azalırken, daralan Osmanlı sınırları içindeki nüfus ise kaybedilen yerlerden gelen göçlerle artmaktaydı. Ulaşımın buharlı gemiler ve demiryolları ile yapılmaya başlanması, istasyon, rıhtım, depo ve yeni postane binalarının yapımına yol açmış ve bu binaların kervansaray ve hanların yerini almasını sağlamıştır. Şehirlerdeki yönetim işleri, askeri sınıfın konaklarından, yeni oluşan bürokrasi için yapılmış devlet dairelerine kaymıştır. Ayrı mahallelerde oturan milletler bir birine karışarak şehir dışında yeni mahalleler kurmuşlar, yeni zengin ve kozmopolit tabakaların oluşması sağlamışlardır.
- 19. yüzyılda sosyal hayatta yapılan yenilikler
- Posta telgraf teşkilatı kuruldu, haberleşmede gelişme sağlandı.
- Yeni yollar yapıldı, ilk demiryollarının yapımına başlandı.
- Belediyeler kuruldu
- İlk nüfus sayımı yapıldı (askere gidecekleri belirlemek için)
- Kıyafet değişikliği yapıldı, devlet memurlarına ceket gömlek fes giyme zorunluluğu getirildi.
- Halk avrupai yaşama özenmeye başladı, evlerde yurtdışından mobilyalar ve ev eşyaları kullanılmaya başlandı, eğlence şekilleri değişti.
