📌 Konunun Özeti
Kısa Tanım: Şiirde ahenk; ölçü, uyak, redif, ses tekrarları, vurgu ve söyleyiş düzeniyle oluşur. Serbest şiirde ise bu uyum kalıplaşmış ölçüye bağlı olmadan kurulur.
- Hece ve aruz ölçüsü geleneksel şiirde temel ahenk unsurlarıdır.
- Serbest şiirde ritim, kelime seçimi, dize kuruluşu ve ses örgüsüyle sağlanır.
- Uyak ve redif serbest şiirde zorunlu değildir; ama şiirde iç ahenk yine önemlidir.
- Şiiri şiir yapan yalnız ölçü değil, bütün söyleyiş düzenidir.
c. Serbest Şiir (Ölçüsüz): Dizelerdeki hece sayılarının eşitliği, hecelerin açık-kapalı olması gibi kurallara bağlı kalınmayan ölçü çeşididir. Serbest ölçünün kullanıldığı şiirlerde ahenk; vurgu, tonlama, aliterasyon ve asonans gibi unsurlarla sağlanır.
Örnek
Yaşamak şakaya gelmez,
büyük bir ciddiyetle yaşayacaksın
bir sincap gibi meselâ,
yani, yaşamanın dışında ve ötesinde hiçbir şey beklemeden,
yani, bütün işin gücün yaşamak olacak.
(…)
Divan, Servet-i fünun ve Fec-ri ati şiirinde aruz ölçüsü kullanılmıştır.